Verslag expert meeting sectie transculturele psychiatrie14 juni 2002
Plaats: Domus Medica te Utrecht

Aanwezig: Ferdinand Thung, Eduard Jacob, Martin Willems, Assefa Negash, Marjolein van Duijl, Armin Voogt, Joop de Jong (Amsterdam), Frank Kortmann, Pim van der Krans, Edsel Kwidama, Kesh Kasi, Vincent Artist, Douwe van der Heijde, Donca Vianu, Agnes Schrier, Jeroen Oomen, Annechien Limburg-Okken, Mario Braakman, Sita Somers, Hans Rohlof (verslag).

1. Na een voorstelrondje start de discussie over de literatuur en de uitgangspunten van de sectie.
Frank Kortmann geeft een korte samenvatting van het artikel van Kleinman e.a.:
Er zijn vier mythen in de psychiatrie:
- dat de prevalentie van geestesziekten overal gelijk zou zijn,
- dat er een dichotomie is tussen pathogenese en pathoplastiek (biologie is verantwoordelijk voor de grondstructuur van een stoornis, en cultuur kleurt de ervaring van die ziekte),
- dat cultuurgebonden stoornissen enkel in de derde wereld voorkomen,
- dat er niet veel gedaan kan worden aan geestesziekten.
Joop de Jong geeft een korte samenvatting van het manifest van Rob van Dijk e.a.:
Er is een paradigma-wisseling ten aanzien van migranten:
- migranten zijn niet alleen last, ook lust.
- er is een culturele gelijkwaardigheid.
Wel worden als risicogroepen de oudere migranten en de asielzoekers en vluchtelingen gezien. Gezinshereniging is eveneens een lastige kwestie.
Als commentaar op het manifest heeft Frank Kortmann gesteld, dat de culturele gelijkwaardigheid afhankelijk is van de fasen in het proces: wel bij het vertrouwen leggen, niet bij de diagnostiek en de behandeling op maat. Verder ziet hij patiënten als belangrijke informatieverschaffers, niet de algemene kennis over hun cultuur. Immers, er zijn vele mengculturen.
Ferdinand Thung doet een pleidooi voor vermaatschappelijking van de psychiatrie. Er is naar zijn idee ook veel meer cultureel divers onderzoek nodig. De evidence based treatments gelden nu niet voor groter wordende groepen patiënten.
Armin Voogt vindt dat er al veel gebeurd is. GGZ Nederland doet nu ook veel moeite om vanuit het Manifest actie te voeren.
Joop de Jong beaamt dat. Er wordt voor 3 jaar 5 miljoen uitgetrokken. Wel blijft geïntegreerd beleid (ook opleiding en onderzoek) een zorg. In de jeugdzorg is er veel onderzoek, maar minder verbetering van de praktijk. Hij ziet de toegenomen protocollisering als gevaar bij de behandeling van zeer diverse patiënten.
Eduard Jacob meent dat evidence based medicine ook betekent de uit-onderhandelde best medicine, dus dat het standpunt van de patiënt meegenomen wordt.
Hans Rohlof wijst op het raamplan psychiatrie (de eisen die aan een opgeleide psychiater worden gesteld) waarin transculturele elementen een ondergeschikte rol spelen. Hij vindt dat het een taak van de sectie is daartegen te ageren.
Jeroen Oomen meldt dat ook in de nieuwe GZ-psycholoog-opleiding sociale kanten sterk onderbelicht worden.
Ferdinand Thung meent dat het divers maken van behandeling de psychiatrie rijker maakt. De cultuur van de Vereniging zou ook veel rijker kunnen worden.

2. Het Voorjaarscongres 2003. Het uiteindelijke doel van de expert meeting was om te trachten de transculturele psychiatrie goed over het voetlicht te krijgen tijdens het Voorjaarscongres 2003.
Naar aanleiding van een stuk van Mario Braakman over de laatste stand van zaken ontspint zich een discussie: Ferdinand Thung stelt dat het congresthema belangrijk is, dat cursussen prioriteit krijgen, dat de inhoud van de abstract belangrijk is, en dat de wetenschappelijkheid op de laatste plaats staat. Daarnaast is vertegenwoordiging van de sectie in de Commissie Wetenschappelijke Activiteiten van belang.
Kesh Kasi meent dat het thema van het congres belangrijk is voor onze sectie. Joop de Jong vraagt zich af hoe we nieuwe toehoorders kunnen trekken, hoe we een oratio pro domo kunnen vermijden.
Annechien Limburg-Okken vindt het merkwaardig dat de plenaire sprekers voornamelijk witte mannen zijn, en een gemiste kans.
Edsel Kwidama is van mening dat het congres nog alle kanten uit kan gaan: ook genderverschillen of bedrijfsculturen worden belicht.
Agnes Schrier vindt dat er discussiebijeenkomsten moeten komen over de huidige maatschappij, die vijandig begint te staan tegenover andere culturen dan de puur Nederlandse.
Mario Braakman meent dat het belangrijkste is dat we inhoudelijk iets te melden hebben. Vervolgens wordt er een rondje gemaakt van wat de aanwezigen zouden kunnen brengen aan cursussen, bijblijfsessies, workshops, symposia. Dit schema wordt op verzoek aan eenieder toegestuurd. Frank Kortmann verklaart zich bereid alle abstracts voor het Voorjaarscongres vóór het insturen kritisch door te lezen.
De exacte plannen worden onder de leden van de sectie verspreid.
Word lid: e-mail naar secretariaat

De deadline zal zijn 14.10.2002. Eenieder wordt verzocht al dan niet samen met anderen de abstracts zelf te schrijven, en eventueel na lezing door Frank, naar de Vereniging op te sturen.


 

Discussie onder de leden

Voorzet voor discussie: zoals Kleinman het ook stelt (in het voorwoord voor het nieuwe boek Cultuur, Classificatie en Diagnose) is het belangrijk de rol van cultuur niet te overschatten. Even belangrijk zijn verschillen in opleidingsniveau, verschillen in sociaal-financiële status, en verschillen in macht. Als we alles wat we niet begrijpen bij patiënten in de psychiatrie aan het verschil in cultuur wijten, zien we deze andere zaken over het hoofd, en doen we mensen tekort.
(Hans Rohlof, 27 mei 2002)

Niet mee eens? Wel mee eens? Andere inzichten? Stuur een e-mail aan het secretariaat en je wordt in de discussie opgenomen.


{Voorpagina sectie transculturele psychiatrie}
{Voorpagina Rohlof Pages}