Verslag tweede huishoudelijke vergadering van de sectie transculturele psychiatrie i.o. van de NvvP.
Aanwezig (volgens presentielijst): Frank Kortmann (voorzitter), Ferdinand Thung, Kesh Kasi, Edsel Kwidama, Armin Voogt, Nellieke de Koning, Pim Scholte, Marian Müller, Marjolein van Duyl, Nil Kaymaz, Hajo Gernaat, Kees Laban, Vincent Artist, Agnes Schrier, Douwe van der Heide, Mario Braakman, Pim van der Krans, Lisette Oliemeulen, Martin Willems, Assefa Negash, Eduard Jacob, Bettina Jacobsen, Joop de Jong (junior), Erwin van Meekeren, Henry Dijkstra, Jeroen Oomen, Johan Havenaar, Constant Vranx, Edsel Kwidama (later), Hans Rohlof (secretaris; notulist).

1. Voorstellen bestuur:
Dit punt wordt door de voorzitter naar voren gehaald.
Het bestuur bestaat uit:
1. Prof.dr.F.A.M.Kortmann, psychiater, voorzitter. Frank Kortmann is waarschijnlijk bij iedereen bekend. Hij was hoogleraar klinische psychiatrie in Nijmegen, en is nu deeltijdhoogleraar transculturele psychiatrie aldaar. Hij heeft veel geschreven over de transculturele psychiatrie in al zijn facetten, en begeleidt nu projecten in Derde-Wereld-landen.
2. Prof.dr.J.V.T.M. de Jong, psychiater, vice-voorzitter. Joop de Jong behoeft ook nauwelijks introductie. Hij is hoogleraar geestelijke gezondheidszorg en cultuur aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Ook is hij directeur van TPO (Transcultural Psychosocial Organization), een internationale NGO die psychosociale en geestelijke gezondheidszorgprogamma's uitvoert in (post-) conflict gebieden in Afrika, Azië en Europa. In Nederland voert TPO verschillende epidemiologische onderzoeken uit onder immigranten en asielzoekers. Tevens werkt hij part-time als transcultureel psychiater bij GGZ Buitenamstel in Amsterdam. Hij publiceert op het gebied van de transculturele psychiatrie en psychotherapie, public mental health, epidemiologie en psychiatrische antropologie. Op het moment van de vergadering bevindt hij zich in Sri Lanka.
3. J.G.B.M. Rohlof, psychiater, secretaris. Hans Rohlof is hoofd poli- en dagkliniek op Centrum '45-de Vonk te Noordwijkerhout, een behandelafdeling voor getraumatiseerde vluchtelingen, en tevens behandelcoördinator van de Vonk-Amsterdam. Daarnaast is hij plaatsvervangend opleider psychotherapie. Hij publiceerde artikelen en hoofdstukken over de diagnostiek en behandeling van getraumatiseerde vluchtelingen en was lid van de eindredactie van het boek 'Vluchtelingen in de GGZ' (Pharos, 1999).
4. P.Scholte, psychiater, penningmeester. Pim Scholte is werkzaam bij AMC/de Meren, Universiteit van Amsterdam. Hij is verbonden aan het Psychotrauma zorgprogramma, aandachtsgebied vluchtelingen en asielzoekers. Hij is betrokken bij de ontwikkeling van psychosociale interventies door Artsen Zonder Grenzen en War Child Nederland. Zijn promotie-onderzoek betreft een model voor psychosociale hulpverlening in de acute fase van humanitaire crises
5. Mw. M. Van Duyl, psychiater, lid. Marjolein van Duyl werkt op het CGG (Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg) Winschoten in het ambulante volwassenenteam en is tevens aandachtfunctionaris asielzoekers. Tevens werkt ze aan promotieonderzoek naar bezetenheid, trauma en dissociatie in Uganda. Eerder werkte ze ruim vijf jaar als psychiater als hoofd van de afdeling psychiatrie van de Mbarara University in Uganda en was verantwoordelijk voor het ontwikkelen van psychiatrische en psychosociale zorgstructuren, kennis en beleid, aansluitend bij de lokaal aanwezige kaders.
6. Mw. D. Vianu, psychiater, lid. Donca Vianu is werkzaam in de Amsterdamse GGZ en heeft rapporten geschreven over de hulpverlening aan vluchtelingen en aan allochtonen in Amsterdam. Ze is van Roemeense afkomst, maar woont reeds vele jaren in Nederland. Ze is niet op de vergadering aanwezig vanwege verplichtingen elders.
7. Mw. M.Klaver, psychiater, lid. Marlou Klaver heeft eerder ervaring opgedaan in Afrika. Ze houdt zich in haar werk in Rotterdam nu bezig met onder andere vluchtelingenkinderen. Ze zit ook in het bestuur van de sectie Kinder- en Jeugdpsychiatrie. Vanwege een zeer recente bevalling is ze niet op de vergadering aanwezig.
8. E.Kwidama, psychiater, lid. Edsel Kwidama is als psychiater lid van de Raad van Bestuur van Parnassia en als zodanig betrokken bij management-aangelegenheden. 9. K.Kasi, psychiater, lid. Kesh Kasi is zelfstandig gevestigd psychiater in den Haag. Daarnaast is hij beëdigd gerechtelijk deskundige. Hij heeft geschreven over transculturele psychiatrie, en heeft vanmiddag een voordracht over transculturele psychiatrie in de zelfstandig-psychiatrische praktijk. Hij is van Surinaams-Hindoestaanse komaf.
10.F.Thung, psychiater, lid. Ferdinand Thung is werkzaam bij Delta Multifunctioneel Centrum te Rotterdam. Hij doet promotie-onderzoek bij allochtone psychotische patiënten, en schreef eerder over transculturele psychiatrie in vele bladen en boeken. Hij is in Nederland geboren maar heeft een gedeeltelijk Indische achtergrond. Hij is de belangrijkste initiatiefnemer van de sectie.
11. R. van Dijk, medisch antropoloog, bijzonder lid. Rob van Dijk is werkzaam als consulent interculturele zaken van de Bavo RNO Groep, een GGZ instelling in Rotterdam. Verder is hij verbonden aan MIKADO, het kenniscentrum interculturele GGZ te Rotterdam en redacteur van het Belgisch-Nederlands tijdschrift Medische Antropologie. Sinds 1980 is hij als onderzoeker, projectleider en consulent werkzaam op het terrein van migratie en gezondheid. Wegens een ander congres is hij niet op de vergadering aanwezig.
Nil Kaymaz merkt op dat er ondanks de grootte van het bestuur geen assistent-in-opleiding bestuurslid is. Het bestuur zegt toe de komende tijd naar deze omissie te willen kijken. Een overweging voor de grootte van het bestuur zijn de drukte in het eerste jaar, en ook eventuele werkzaamheden voor het voorjaarscongres in 2003, dat over culturele diversiteit zal gaan. Vele handen maken dan het werk licht.

2. Verslag vergadering 24.1.2002.
Dit verslag wordt met dank aan de notulist goedgekeurd.

3. Conceptbeleidsplan
Dit beleidsplan wordt ter discussie aan de vergadering voorgelegd.
Hajo Gernaat: wil ook aandacht voor biologische aspecten. Hij wil ook de culturele gevoeligheden van andere medici, zoals huisartsen, vanuit de sectie laten verbeteren. Ook wil hij bevordering van de GGZ in andere landen, met name ontwikkelingslanden.
Armin Voogt: stelt dat dit laatste vooral een taak van de NVvP als vereniging moet zijn.
Eduard Jacob: pleit voor meer aandacht voor mensenrechten en de gevolgen van marteling. Hij pleit voor contacten met public health-organisaties.
Kesh Kasi: Zou graag een inventarisatie van projecten op het gebied in binnen- en buitenland zien.
Agnes Schrier: stelt dat interindividuele verschillen soms belangrijker zijn dan interculturele. We moeten daar onze ogen niet voor sluiten. In b.v. studies die in de JAMA komen mogen geen raciale onderscheiden worden gemaakt. Verder vindt ze dat de sectie ook actie moet voeren ter verbetering van de behandeling van allochtonen in Nederland.
Henry Dijkstra: vindt dat afbakenen van de activiteiten belangrijk is.
Bettina Jacobsen: heeft in haar onderzoek ontdekt dat allochtone medewerkers vreemdelingen minder als vreemd ervaren. Het probleem ligt dus waarschijnlijk bij Nederlanders.
Nellieke de Koning: vindt dat expliciet ook naar kinderen en jeugdigen verwezen moet worden.
Jeroen Oomen: vindt het benadrukken van een visie, bijvoorbeeld de medisch-antropologische, belangrijk.
Kesh Kasi: is het daarmee eens. Eigenlijk is alle psychiatrie transcultureel.
Vincent Artist: is van mening dat er ook veel te halen valt uit ontwikkelingslanden, voor de psychiatrie.
Assefa Negash: heeft ontdekt dat van de 25 suïcides bij de groep van 2500 Ethiopiërs er slechts één in psychiatrische behandeling was. Bij deze groep, en mogelijk ook bij andere groepen allochtonen, is er veel gebrek aan kennis over psychiatrische behandeling, en ook is er sprake van stigmatisering.
Hajo Gernaat: heeft gevonden dat dat overeenkomt met gegevens van zijn eigen studie betreffende Afghaanse vluchtelingen.

Naar aanleiding van deze discussie stelt het bestuur voor het concept beleidsplan te herschrijven, per mail rond te sturen, en de leden van de sectie nog de gelegenheid te geven binnen een week na verschijning te reageren.

2. Concept jaarplan.
Dit jaarplan komt ter discussie.
Wat betreft de deelname van de sectie aan de voorbereiding van het volgende voorjaarscongres 2003: de voorbereidingscommissie is in feite al samengesteld. Er zit nu geen lid in van onze sectie. Mario Braakman vindt dit merkwaardig. Hij was namelijk gevraagd. Besloten wordt met eenstemmigheid dat we Mario afvaardigen vanuit de sectie als lid van de voorbereidingscommissie. Hij accepteert dat, maar wil wel graag voeling met de sectie houden ter ondersteuning en voor ideeën. Er zou dus een klankbordgroep moeten komen. Namen van belangstellenden kunnen naar het secretariaat gestuurd of gemaild kunnen worden. De vergadering juicht het idee van de klankbordgroep zeer toe.
Kees Laban: meent dat een studiedag van de sectie in het najaar niet moet botsen met de studiedagen van GGZ Nederland en Pharos over vluchtelingen (Op 31 oktober en 1 november 2002 vindt in Woudschoten (Zeist)een werkconferentie plaats voor iedereen die bij de ggz aan asielzoekers betrokken is. Na sluiting van het convenant in 1999 tussen de zorgverzekeraar VGZ en GGZ Nederland zijn op dit gebied veel activiteiten van de grond gekomen. De conferentie wordt georganiseerd door Pharos en GGZ Nederland en zal bestaan uit vele workshops, waarbij de vraag 'wat werkt' centraal staat. Inlichtingen zijn te verkrijgen bij Pharos, tel.nr 030 2349800, of via www.pharos.nl).
Marjolein van Duyl: vindt dat een expert meeting over de inhoud van het vak, en de belangrijkste zaken voor de nabije toekomst, nu al gehouden moet worden, nog voor het zomerreces.
Kesh Kasi: in de expert meeting moeten ook onderwerpen voor het volgende voorjaarscongres genoemd worden.
Hajo Gernaat: wellicht zou de expert meeting een opmaat kunnen zijn voor een studiegenootschap, zoals het sociaal-psychiatrisch studiegenootschap.
Hans Rohlof: in september wil MIKADO ook een studiedag organiseren samen met de sectie, over diagnostiek, dit ter gelegenheid van het uitkomen van het boek: Cultuur, classificatie en diagnostiek. De sectie zou in de organisatie van de dag weinig actie hoeven te nemen, maar wel als doorgeefluik van informatie kunnen dienen. Dit wordt beaamd door Armin Voogt. Het concept jaarplan wordt zonder wijzigingen geaccepteerd.

5. Verdere procedure tot oprichting.
Na de inspraakronde over het verbeterde conceptplan zal de secretaris een officiëel verzoek indienen om tot sectie te worden benoemd. Hiervoor is naast de aanvraagbrief het beleidsplan, het jaarplan, een voorlopige begroting, en een ledenlijst nodig. Dit dient ruim vóór de vergadering van de sectieraad, 28 mei, te geschieden. De sectieraad adviseert immers het bestuur. In het bestuur van de NVvP is Marian Scholten verantwoordelijk voor de secties. We besluiten wel buitenleden spaarzaam toe te laten tot de sectie, maar hun aantal mag niet boven de 20% van het ledenaantal stijgen.

6. Rondvraag
Eduard Jacob: er zou een online databank moeten komen.
Marjolein van Duyl: vraagt of de e-mail van het secretariaat niet bij het bureau van de vereniging kan komen. De secretaris meent dat de vereniging momenteel weinig extra ruimte heeft voor een e-mailadres. De e-mail van Hans Rohlof blijft voorlopig de secretariaats-e-mail.
Pim Scholte: vindt dat op de website van de vereniging meer informatie van de sectie moet komen. De secretaris beaamt dat, meldt dat er al contact met de vereniging over is, en zal zelf voorlopig ook een website opzetten voor de sectie.
Hajo Gernaat: stelt voor om aan het secretariaat per invulformulier een overzicht te sturen van activiteiten op transcultureel gebied.

Noordwijkerhout, 18 april 2002